--- title: "Zabezpieczenie roszczeń z transakcji handlowych | Noriet" description: "Niezapłacona faktura B2B. Kiedy art. 730¹ § 2¹ KPC zwalnia z wykazywania interesu prawnego, jaki wniosek złożyć i co zrobić po wyroku." author: "Marta Piekarska-Truszkiewicz, Aleksandra Zagajewska" source: https://noriet.pl/transakcje-handlowe-i-ich-wplyw-na-zabezpieczenie-sadowe/ --- # Noriet z Sądu: Transakcje handlowe i ich wpływ na zabezpieczenie sądowe Ostatnia aktualizacja: 16 września 2026 · ok. 8 min czytania · [Firma i przedsiębiorca](https://noriet.pl/blog/kategoria/firma-i-przedsiebiorca/) Masz niezapłaconą fakturę od kontrahenta. Wyrok bez majątku dłużnika niewiele daje: zanim sprawa dojdzie do końca, konto bywa puste, a nieruchomość sprzedana. Zabezpieczenie sądowe ma to zdążyć zablokować. Piszemy, co dziś zrobić, i czego przepis za Ciebie nie zrobi. ## Co zrobić na dzień dzisiejszy Najpierw trzy pytania. Czy umowa to transakcja handlowa w rozumieniu ustawy z 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1790), czyli odpłatna dostawa towaru albo odpłatna usługa między przedsiębiorcami (albo innymi podmiotami z art. 2 tej ustawy), zawarta w związku z ich działalnością? Czy wartość całej tej transakcji nie przekracza 75 000 zł? Czy należność stoi niezapłacona od co najmniej trzech miesięcy po terminie płatności? Jeśli na wszystkie trzy odpowiadasz „tak”, interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia uważa się za uprawdopodobniony z mocy art. 7301 § 21 KPC. Osobno go nie wykładasz. Nadal musisz uprawdopodobnić samo roszczenie: umowa, faktura, protokół, korespondencja, wezwanie. Nie dostaniesz zabezpieczenia „za sam fakt, że minęły trzy miesiące”. Jeśli choć jeden warunek odpada, zabezpieczenia i tak możesz żądać. Wtedy wracasz do zwykłego art. 7301 § 1 i § 2 KPC: pokazujesz, że bez blokady wyrok będzie trudny albo niemożliwy do wykonania. W praktyce: dłużnik sprzedaje składniki, zamyka konto, wyzbywa się majątku, pogarsza się jego sytuacja. Samo „dłużnik nie płaci” zwykle nie wystarcza. W obu wariantach: - wskaż we wniosku konkretny sposób zabezpieczenia i sumę (art. 736 KPC), - złóż wniosek razem z pozwem albo przed pozwem, ale wtedy pilnuj dwutygodniowego terminu na pozew (art. 733 § 1 KPC), - po postanowieniu idź do komornika, nie czekaj na uprawomocnienie, - po wyroku wejdź w egzekucję, zanim zabezpieczenie upadnie. ## Kiedy działa art. 7301 § 21 KPC Ogólna zasada stoi w art. 7301 § 1 KPC: żądasz zabezpieczenia, jeżeli uprawdopodobnisz roszczenie oraz interes prawny. § 21 tę drugą przesłankę w wąskim wycinku spraw gospodarczych zdejmuje z barków powoda: > „Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia uważa się za uprawdopodobniony, gdy żądającym zabezpieczenia jest powód dochodzący należności zapłaty z tytułu transakcji handlowej w rozumieniu ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, w przypadku gdy wartość tej transakcji nie przekracza siedemdziesięciu pięciu tysięcy złotych, a dochodzona należność nie została uregulowana i od dnia upływu terminu jej płatności upłynęły co najmniej trzy miesiące.” Przepis wszedł ustawą z 19 lipca 2019 r. (walka z zatorami płatniczymi). Brzmienie do dziś jest to samo. W uzasadnieniu projektu (druk sejmowy nr 3475, VIII kadencja) próg 75 000 zł powiązano z właściwością sądów rejonowych i z tym, że wyższa kwota mogłaby za mocno uderzyć w bieżącą działalność dłużnika. Sądy gospodarcze te trzy warunki sprawdzają wprost. Tak zrobił Sąd Rejonowy w Gdyni w postanowieniu z 21 marca 2025 r., sygn. VI GC 173/25: stwierdził transakcję handlową, wartość poniżej 75 000 zł i trzy miesiące od terminu płatności, po czym uznał interes prawny za uprawdopodobniony. Osobnego wywodu o „zagrożeniu egzekucji” nie prowadził. Poza tym wycinkiem interes prawny nadal opisuje art. 7301 § 2 KPC: brak zabezpieczenia uniemożliwi albo poważnie utrudni wykonanie orzeczenia albo osiągnięcie celu postępowania. ## Pułapka: wartość transakcji, nie wartość roszczenia Próg 75 000 zł liczy się od wartości całej transakcji handlowej, nie od kwoty, której dochodzisz w pozwie. Przykład: faktura opiewa na 40 000 zł, ale pochodzi z umowy wartej 120 000 zł. Roszczenie mieści się w 75 000 zł, przepis i tak nie zadziała. Odwrotnie: cała transakcja ma 60 000 zł, a Ty dochodzisz tylko 20 000 zł z jednej faktury. Z § 21 korzystasz, bo liczy się umowa, nie wycinek. Przy stałej współpracy i świadczeniach powtarzalnych (dostawy co miesiąc, usługa abonamentowa, kolejne zlecenia pod ramową umową) praktyka się rozjeżdża. Jedne składy biorą wartość spornej faktury, inne sumują umowę albo cały obrót z kontrahentem. Sąd Najwyższy tego nie rozstrzygnął. We wniosku napisz wprost, skąd bierzesz liczbę, i dołącz umowę. Nie licz, że sąd sam wybierze korzystniejszą wersję. ## Co musi zawierać wniosek Wniosek to pismo procesowe plus trzy rzeczy z art. 736 KPC: sposób zabezpieczenia, suma zabezpieczenia (w sprawie o pieniądze) i uprawdopodobnienie okoliczności. Jeżeli składasz go przed wszczęciem sprawy, dopisz jeszcze zwięzły opis, o co będzie pozew. Suma nie może być wyższa od roszczenia z odsetkami do dnia postanowienia i z kosztami wykonania zabezpieczenia. Wolno doliczyć przewidywane koszty procesu. Nie wpisuj „całego majątku dłużnika”. Sąd rozpoznaje wniosek w jego granicach (art. 738 KPC). Jeśli nie wskażesz sposobu, sąd Ci go nie wymyśli. Roszczenie uprawdopodabniasz, nie udowadniasz. Do wniosku idą dokumenty, które już masz: umowa, zamówienie, faktura, WZ, korespondencja, wezwanie. Wezwanie przedsądowe nie jest przesłanką z § 21, ale w aktach pomaga. Sąd ma rozpoznać wniosek bezzwłocznie, nie później niż w tydzień od wpływu (art. 737 KPC). W sprawach z § 21 postanowienie może wydać także referendarz sądowy (art. 7351 § 1 KPC). Opłata: 100 zł od wniosku o udzielenie, zmianę albo uchylenie zabezpieczenia (art. 68 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Gdy składasz wniosek o zabezpieczenie roszczenia pieniężnego jeszcze przed pozwem, płacisz jedną czwartą opłaty od pozwu (art. 69 ust. 1). Tę kwotę zalicza się na opłatę od pozwu, jeśli pozew wpłynie w terminie. ## Jaki sposób zabezpieczenia wybrać Przy roszczeniu pieniężnym katalog jest zamknięty (art. 747 KPC). W sprawach o fakturę najczęściej pracuje pkt 1: zajęcie ruchomości, wynagrodzenia, wierzytelności z rachunku bankowego albo innej wierzytelności. Dalej: hipoteka przymusowa na nieruchomości (pkt 2), zakaz zbywania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu (pkt 5), zarząd przymusowy nad przedsiębiorstwem albo jego częścią (pkt 6). Zajęcie rachunku nie oznacza, że pieniądze od razu trafiają do Ciebie. Blokuje je na czas sprawy. Zaspokojenie przychodzi dopiero z egzekucji po tytule wykonawczym. Zabezpieczenie nie może zmierzać do zaspokojenia roszczenia (art. 731 KPC). Im bardziej konkretny wniosek, tym większa szansa, że komornik ma co zająć. Numer rachunku, nazwa banku, dane kontrahenta, od którego dłużnik czeka na płatność, numer księgi wieczystej. Ogólne „zajęcie majątku” zostawia pole do sporu o zakres i łatwiej je podważyć jako nadmierne. Przy wyborze sposobu sąd waży obie strony: Tobie ma dać ochronę, dłużnika nie obciążyć ponad potrzebę (art. 7301 § 3 KPC). ## Przed pozwem czy razem z pozwem Wniosek składasz przed wszczęciem postępowania albo już w pozwie (art. 730 § 2 KPC). Z pozwem jest prościej: jeden komplet dokumentów, jedna opłata 100 zł od zabezpieczenia, nie ma osobnego zegara na wytoczenie sprawy. Przed pozwem ma sens, gdy dłużnik właśnie wyprowadza majątek i nie chcesz czekać na skompletowanie pozwu. Sąd, udzielając zabezpieczenia, wyznacza wtedy termin na pismo wszczynające sprawę. Termin nie może przekroczyć dwóch tygodni (art. 733 § 1 KPC). Nie wniesiesz pozwu w terminie: zabezpieczenie upada. Upada też, gdy pozew wraca, sąd go odrzuca, oddala powództwo albo umarza sprawę (art. 744 KPC). To samo, gdy przed wszczęciem zabezpieczyłeś jedno roszczenie, a pozew idzie o inne albo tylko o część. ## Po postanowieniu i po wyroku Postanowienie o zajęciu, które wykonuje komornik, sąd doręcza na początek tylko Tobie. Dłużnik dostaje je od komornika w chwili, gdy ten przystępuje do wykonania (art. 740 § 1 KPC). Dlatego po wydaniu postanowienia nie czekasz na uprawomocnienie. Zażalenie dłużnika wykonania nie wstrzymuje. Na postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie zabezpieczenia przysługuje zażalenie. Rozpoznaje je sąd drugiej instancji (art. 741 § 1 i 2 KPC). Tę drogę dała nowelizacja z 9 marca 2023 r., obowiązująca od 1 lipca 2023 r. Sam § 21 nowela nie ruszyła. Sąd może uzależnić wykonanie od kaucji na roszczenia dłużnika z tytułu szkody z zabezpieczenia (art. 739 KPC). Dłużnik może też złożyć na rachunek depozytowy Ministra Finansów sumę, której żądałeś: wtedy zabezpieczenie upada (art. 742 § 1 KPC). To nie jest Twoja porażka. Pieniądze leżą w depozycie zamiast na koncie, z którego mogłyby zniknąć. Zabezpieczenie jest czasowe. Art. 7541 § 1 KPC: jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej i sąd nie postanowi inaczej, zabezpieczenie upada po dwóch miesiącach od uprawomocnienia się orzeczenia uwzględniającego roszczenie (albo od uprawomocnienia się postanowienia o odrzuceniu apelacji lub innego środka zaskarżenia dłużnika od takiego orzeczenia), chyba że w tym czasie wniesiesz o czynności egzekucyjne. Przy zajęciu z art. 747 pkt 1 KPC albo przy zarządzie przymusowym z pkt 6 termin jest krótszy: miesiąc na wniosek o dalsze czynności egzekucyjne (art. 7541 § 2 KPC). Hipoteka przymusowa (pkt 2) idzie według § 1, nie według § 2. Po korzystnym wyroku trzeba więc sprawnie wejść do komornika. Inaczej tracisz to, co zabezpieczenie miało chronić. Jest jeszcze odwrotna strona. Jeżeli nie wniesiesz pozwu w terminie, cofniesz go, sąd pozew zwróci, odrzuci, oddali albo umorzy sprawę, dłużnik może żądać naprawienia szkody wyrządzonej wykonaniem zabezpieczenia. Roszczenie wygasa, jeśli nie będzie dochodzone w ciągu roku (art. 746 § 1 KPC). Dlatego wniosku nie składa się „na wszelki wypadek”, gdy roszczenie kuleje. ## Czy dłużnik obali domniemanie interesu prawnego? Dłużnik ma bardzo dobrą sytuację finansową. Sąd o tym wie. Nie widać nawet potencjalnego zagrożenia bezskutecznością egzekucji. Czy w zażaleniu da się wtedy obalić interes prawny, mimo że trzy przesłanki z § 21 są spełnione? W naszej ocenie takiej wykładni nic nie uzasadnia. Przepis brzmi kategorycznie: interes prawny „uważa się za uprawdopodobniony”, a nie „może zostać uznany za uprawdopodobniony”. Gdy warunki są spełnione, sąd powinien tę regułę zastosować. Oczywiście po uprawdopodobnieniu samego roszczenia. Sąd Najwyższy tej kwestii nie rozstrzygnął. W sądach gospodarczych, które widzimy w praktyce, linia idzie za brzmieniem przepisu: trzy warunki, interes prawny uprawdopodobniony. To nie zamyka dłużnikowi ust. Nadal może kwestionować, czy w ogóle mamy transakcję handlową, czy wartość nie przekracza 75 000 zł, czy minęły trzy miesiące, czy roszczenie jest uprawdopodobnione, i czy wybrany sposób nie obciąża go ponad potrzebę. ## Jeśli faktura stoi, nie czekaj na wyrok Dla przedsiębiorcy, który dochodzi zapłaty z transakcji do 75 000 zł, art. 7301 § 21 KPC jest narzędziem, które sądy gospodarcze już stosują. Przyspiesza blokadę majątku, bo interesu prawnego nie wykładasz osobno. Nie zwalnia z wniosku, z wyboru sposobu i z egzekucji po wyroku. Prowadzimy takie sprawy od wezwania, przez [pozew o zapłatę](https://noriet.pl/pozew-o-zaplate/) i [pozew w EPU](https://noriet.pl/pozew-w-epu/), po zabezpieczenie i egzekucję. Stała współpraca z firmą: [obsługa prawna firm](https://noriet.pl/dla-biznesu-obsluga-firm/). **Masz niezapłaconą fakturę i chcesz sprawdzić, czy da się zająć konto albo wpisać hipotekę, zanim dłużnik opróżni majątek?** Umów [konsultację](https://noriet.pl/konsultacje/) albo zadzwoń: [+48 22 870 66 46](tel:+48228706646). Zaczynamy od dokumentów, które już masz: umowy, faktury i tego, co wiesz o majątku kontrahenta. _Stan prawny: wrzesień 2026 r. (KPC, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 468)._ autor: [Marta Piekarska-Truszkiewicz](https://noriet.pl/team/marta-piekarska/) i [Aleksandra Zagajewska](https://noriet.pl/team/aleksandra-zagajewska/) ## Więcej w kategorii Firma i przedsiębiorca - [Noriet radzi: Czy warto powierzyć sprawę prawną profesjonaliście? Zalety i wady takiego podejścia.](https://noriet.pl/czy-warto-powierzyc-sprawe-prawna-profesjonaliscie-zalety-i-wady-takiego-podejscia/) 20 listopada 2023 - [Noriet radzi: Jak walczyć z niesolidnym dłużnikiem? – Praktyczne porady dla wierzycieli](https://noriet.pl/jak-walczyc-z-niesolidnym-dluznikiem-praktyczne-porady-dla-wierzycieli/) 22 maja 2023 - [Noriet IT: Teoretycznie nie sądzimy dwa razy o to samo, czyli proces w branży IT.](https://noriet.pl/noriet-it-teoretycznie-nie-sadzimy-dwa-razy-o-to-samo-czyli-proces-w-branzy-it/) 10 marca 2021 - [Noriet radzi: Nie takie RODO (PUODO) straszne, jak je malują](https://noriet.pl/nie-takie-rodo-puodo-straszne-jak-je-maluja/) 17 września 2020 [Cała kategoria](https://noriet.pl/blog/kategoria/firma-i-przedsiebiorca/) ## Ostatnie artykuły - [Noriet o kredytach: Wyrok TSUE z 10 września 2026 r. (C‑510/25): co z tego wynika w sprawach frankowych](https://noriet.pl/wyrok-tsue-c-510-25-frankowicze/) 16 września 2026 - [Noriet o kredytach: Bank powie Ci, że ugoda to najlepsza opcja. Nie powie tego, że sąd da Ci więcej](https://noriet.pl/ugoda-z-bankiem-czy-pozew-frankowicze/) 16 września 2026 - [Obligacje: Jakie są konsekwencje braku działania administratora hipoteki?](https://noriet.pl/jakie-sa-konsekwencje-braku-dzialania-administratora-hipoteki/) 2 grudnia 2023 [Spis wszystkich artykułów](https://noriet.pl/blog/wszystkie-artykuly/)