Rozwód bez orzekania o winie

Rozstającym się małżonkom zazwyczaj zależy na jak najszybszym uzyskaniu rozwodu. W tej sytuacji warto zakończyć związek bez orzekania o winie. Obie strony z udziałem profesjonalnych adwokatów powinny ustalić między sobą najważniejsze kwestie związane z podziałem majątku, a także ustaleniem opieki nad małoletnimi dziećmi przy jednoczesnym zabezpieczeniu kontaktów drugiego rodzica z nimi. Wcześniejsze dojście do porozumienia w tych sprawach zwykle oznacza szybki rozwód. Wyrok orzekający może zapaść już na pierwszej rozprawie.

Orzeczenie rozwodu bez orzekania o winie

Kodeks rodzinny i opiekuńczy zobowiązuje sąd do wskazania w trakcie postępowania rozwodowego osoby ponoszącej winę za trwały i nieodwracalny rozkład pożycia małżeńskiego. Jeśli jednak każdy z małżonków złoży stosowne żądanie w tej kwestii, organ sądowy może odstąpić od orzekania o odpowiedzialności którejkolwiek ze stron za rozpad związku. W tej sytuacji dochodzi do zaistnienia takich skutków prawnych, jakby żadne ze współmałżonków nie przyczyniło się do zakończenia małżeństwa. Trzeba pamiętać o tym, że jeśli powód lub pozwany sprzeciwi się zrezygnowaniu przez sąd z orzekania o winie, w trakcie toczącej się rozprawy będzie zachodziła konieczność ustalenia osoby odpowiedzialnej za rozwód. Może to być mąż, żona albo oboje, w zależności od tego, jakie faktyczne przesłanki przyświecają staraniu się o rozwiązanie małżeństwa.

Na czas trwania procesu rozwodowego przy rozstaniu za porozumieniem stron w największym stopniu wpływa wcześniejsze ustalenie podstawowych kwestii. Zwykle sprawa kończy się wydaniem orzeczenia na pierwszej lub drugiej rozprawie. Niekiedy małżonkowie mogą zostać skierowani do postępowania pojednawczego, jeśli sąd uzna, że w ich przypadku zachodzi jeszcze szansa na ocalenie związku. Po jego zakończeniu, w przypadku, gdy strony nadal chcą się rozstać, następuje rozwód bez orzekania o winie.

Pozew o rozwód bez orzekania o winie

Klienci planujący polubowne zakończenie małżeństwa zwykle potrzebują profesjonalnej pomocy prawniczej przy sporządzaniu pozwu. Fachowym opracowaniem treści tego rodzaju dokumentów zajmują się prawnicy z naszej kancelarii. Zgodnie z obowiązującymi wymogami prawnymi, we wniosku umieszczają oni dane osobowe powoda i pozwanego. Wskazują też na wysuwane przez klienta żądanie rozwodu bez orzekania o winie. Do pozwu dodatkowo zostaje dołączona niezbędna dokumentacja, składająca się ze skróconego odpisu aktu małżeństwa, pisemnego uzasadnienia okoliczności przemawiających za słusznością podjętej decyzji o rozstaniu, zebranego materiału dowodowego, a także zaświadczenia o uiszczeniu opłaty sądowej w wysokości 600 zł. Wniosek należy złożyć w wydziale cywilnym sądu okręgowego właściwego dla ostatniego miejsca zamieszkania małżonków starających się o rozwód bez orzekania o winie, pod warunkiem, że przynajmniej jedno z nich przebywa w dalszym ciągu pod tym adresem. W przeciwnym razie organem upoważnionym do rozstrzygania sprawy jest instytucja sądowa działająca tam, gdzie jest aktualnie zameldowana strona pozwana. Jeśli jednak nie można ustalić, gdzie dana osoba wówczas przebywa, do wydania wyroku orzekającego zakończenie małżeństwa upoważniony jest sąd okręgowy właściwy dla aktualnego miejsca zamieszkania powoda.

Rozwód bez orzekania o winie a dzieci

W trakcie przeprowadzanej sprawy rozwodowej sąd rozstrzyga kwestie odnoszące się do ustalenia władzy rodzicielskiej oraz wskazania strony, na której będzie ciążył obowiązek alimentacyjny. W tym przypadku nie ma znaczenia, kto w większym stopniu przyczynił się do rozpadu małżeństwa. Sąd podejmuje wszelkie decyzje, kierując się przede wszystkim przesłanką dobra małoletnich dzieci.

Zanim zapadnie wyrok, zwykle najpierw dochodzi do zasięgnięcia opinii psychologa bądź grupy biegłych sądowych. Opiekę nad nieletnim potomstwem w większości przypadków powierza się rodzicowi, który w przekonaniu podmiotu wydającego orzeczenie, lepiej wywiąże się ze zobowiązań. Dzieci po rozwodzie swoich opiekunów prawnych mogą również przebywać u każdego z nich na zmianę w odpowiednich odstępach czasowych. Taki system sprawowania władzy rodzicielskiej nazywa się opieką naprzemienną. W tym przypadku zazwyczaj rezygnuje się z ustalenia strony obarczonej obowiązkiem alimentacyjnym. Rodzice w równym stopniu muszą przyczyniać się do zaspokajania potrzeb materialnych swoich dzieci.

Podział majątku w trakcie rozwodu

Definitywny rozpad małżeństwa, czyli rozwód prowadzi do rozdzielności majątkowej obu stron, nie oznacza to jednak automatycznego załatwienia wszystkich formalności z tym związanych. Kwestie dotyczące podziału dóbr materialnych między małżonków mogą zostać ustalone w wydanym wyroku rozwodowym. Dzieje się tak zazwyczaj, gdy powód lub pozwany złożyli stosowny wniosek w tej sprawie. Jeśli jednak majątek w trakcie toczącego się procesu sądowego nie został rozdzielony, taka konieczność pojawia się później. Wyróżnia się przy tym kilka sposobów podziału posiadanych ruchomości i nieruchomości. Są to:

  • przydzielenie poszczególnych przedmiotów każdej ze stron;
  • przyznanie wartościowych rzeczy jednemu ze współmałżonków z jednoczesnym obarczeniem go obowiązkiem dokonania spłaty na rzecz byłego męża albo żony;
  • orzeczenie o licytacyjnej sprzedaży określonych składników majątkowych i rozdzielenie uzyskanej w ten sposób kwoty pomiędzy byłych małżonków.

Dla przebiegu procesu nie ma żadnego znaczenia, czy rozpad małżeństwa nastąpił z winy którejś ze stron ani w jaki sposób została ustalona władza rodzicielska nad małoletnimi dziećmi pary wraz z kwestiami dotyczącymi realizacji zobowiązań alimentacyjnych. W większości spraw sąd wydaje wyrok o równym rozdysponowaniu poszczególnych elementów majątku wspólnego pomiędzy byłych współmałżonków. Jedyny wyjątek może stanowić sytuacja, gdy obie strony umyślnie, w niejednakowy sposób przyczyniły się do pomnożenia posiadanych dóbr materialnych lub też dana osoba wykazuje tendencje do ich trwonienia.

Rozwód bez orzekania o winie – skutki finansowe

Trzeba mieć świadomość, że rozwód bez orzekania o winie pociąga za sobą pewne konsekwencje natury finansowej. Odnosi się to przede wszystkim do alimentów. Jeśli któryś z rozwiedzionych małżonków udowodni, że znajduje się w złej sytuacji finansowej, sąd może orzec konieczność regularnego płacenia na jego rzecz świadczeń alimentacyjnych przez drugą stronę. Wysokość zasądzonego zobowiązania uzależniona jest od różnych czynników. Największy wpływ na ten stan rzeczy mają realne możliwości zarobkowe i majątkowe byłego współmałżonka pozwanego o alimenty, a także zakres usprawiedliwionych potrzeb bytowych drugiej strony.

Obowiązek wypłacania świadczenia jest ograniczony czasowo, co oznacza, że może on wygasnąć, jeśli zajdą ku temu odpowiednie przesłanki. Do takich okoliczności zalicza się przede wszystkim trwałą poprawę sytuacji materialnej osoby, na której rzecz uiszczano alimenty, a także zawarcie przez nią kolejnego związku małżeńskiego.

To, czy w danym postępowaniu rozwodowym doszło do orzekania o winie, nie ma żadnego znaczenia w kontekście dochodzenia świadczeń pieniężnych pobieranych na małoletnie dzieci. Procedury ubiegania się o alimenty przebiegają tak samo, niezależnie od tego, czy rozwód rodziców nastąpił za porozumieniem stron, czy też ze wskazaniem strony odpowiedzialnej za rozpad związku.

Rozwód bez orzekania o winie – ile trwa?

Nie jest łatwo określić, ile powinna trwać sprawa rozwodowa w sytuacji, gdy dane osoby zdecydowały się na polubowne rozwiązanie małżeństwa. Od momentu złożenia pozwu do orzeczenia rozwodu bez orzekania o winie zwykle upływa co najmniej kilka miesięcy. Kluczowym zagadnieniem pozostaje tutaj kwestia podziału majątku oraz ustalenia władzy rodzicielskiej i obowiązku alimentacyjnego.

Pozew o rozwód bez orzekania o winie

Do wszczęcia sprawy rozwodowej dochodzi zazwyczaj na wniosek jednej ze stron. Dotyczy to zarówno formalnego rozstania bez orzekania o winie, jak i postępowań, w których ustala się osobę odpowiedzialną za trwały rozkład pożycia. Przygotowaniem stosownego pozwu w imieniu klienta zajmuje się adwokat, który reprezentuje interesy powoda także w procesach dotyczących np. zasądzenia alimentów albo podziału majątku wspólnego. W opracowanym dokumencie zawiera takie informacje, jak:

  • dane osobowe i aktualny adres stron;
  • wykształcenie małżonków i wykonywane przez nich zawody;
  • data zawarcia ślubu;
  • ogólny opis związku;
  • liczba, wiek i płeć dzieci;
  • czas nastąpienia rozpadu więzi fizycznej, duchowej oraz gospodarczej;
  • przyczyna dążenia do rozwodu;
  • sytuacja finansowa rodziny.

Do sporządzonego wniosku prawnik dołącza także pisemną zgodę obu stron na rozstanie bez orzekania o winie. Na podstawie tego dokumentu sąd odstępuje od przeprowadzenia postępowania mającego na celu ustalenie, który ze współmałżonków w większej mierze odpowiada za rozpad małżeństwa.

Konsekwencje rozwodu bez orzekania o winie

Ustanie małżeństwa za porozumieniem stron w praktyce rodzi pewne konsekwencje dla powoda i pozwanego. Na prośbę rozstających się w zgodzie współmałżonków sąd może w trakcie toczącego się postępowania rozwodowego zadecydować także o odpowiednim podziale majątku wspólnego. Dla zaangażowanych w sprawę osób oznacza to szybsze zakończenie formalności związanych z ustaniem małżeństwa. Trzeba jednak mieć świadomość, że sytuacja, gdy sąd rezygnuje z rozpatrywania, co było faktyczną przyczyną rozwodu oraz kto ponosi większą winę za rozkład pożycia, w znaczący sposób wpływa na realną możliwość otrzymania alimentów przez byłego męża czy żonę. W tym przypadku prawo do uzyskania świadczenia przysługuje jedynie osobom, które po odejściu małżonka znalazły się w niedostatku. Co więcej, uprawnienie to jest ograniczone czasowo. Strona zobowiązana jest do zaspokajania roszczeń dawnego współmałżonka przez maksymalnie 5 lat od orzeczenia rozwodu (albo do momentu zawarcia przez niego nowego związku z inną osobą).

Prowadzący sprawy rozwodowe adwokat z kancelarii analizuje szczegóły każdego przedstawionego mu przypadku. Może zaproponować klientowi przewidziane prawem strategie postępowania w określonej sytuacji. Towarzyszy mu także na każdym etapie procesu o rozwód, jak również m.in. o ustalenie wysokości alimentów, rozstrzygnięcie kwestii opieki nad dziećmi czy podział majątku wspólnego.

Rozwód na zgodne żądanie małżonków – zalety

W przypadku rozwodu za porozumieniem stron rozstający się małżonkowie mogą uzyskać prawomocny wyrok w krótszym czasie, niż w postępowaniu z ustaleniem winnego małżonka. Jest to możliwe dlatego, że pomija się cały proces dowodowy, mający na celu wskazanie współmałżonka ponoszącego winę rozkładu pożycia małżeńskiego. Czas ten skraca się do nawet jednej rozprawy.

Ponadto rozwód na zgodne żądanie małżonków może zaoszczędzić traumy dzieciom, które często są świadkami kłótni domowych, cichych dni między rodzicami, przez które w efekcie tracą poczucie bezpieczeństwa. Dodatkowo spisanie porozumienia rodzicielskiego pozwoli polubownie uregulować kwestie związane z wychowaniem, opieką, kontaktami, jak i świadczeniem obowiązku alimentacyjnego.

W przypadku rozwodu bez wskazania małżonka ponoszącego winę rozkładu pożycia są także niższe koszty postępowania, które strony ponoszą po połowie. Jeśli natomiast chodzi o wynagrodzenia dla adwokata, każdy ponosi je we własnym zakresie. Nieco inaczej też rozwiązywana jest kwestia podziału majątku wspólnego.

Rozwód bez orzekania winy rozkładu pożycia małżeńskiego – wady

Formalne zakończenie związku w ten właśnie sposób nie jest jednak pozbawione również pewnych wad dotyczących spraw finansowych, w tym majątku wspólnego.

Jeśli chodzi o obowiązek alimentacyjny, to ma on miejsce jedynie w sytuacji niedostatku (bardzo złego stanu finansowego, uniemożliwiającego pokrycie uzasadnionych i koniecznych potrzeb życiowych) małżonka i tylko przez 5 lat od chwili uzyskania prawomocnego wyroku rozwodowego. Okres ten może zostać wyjątkowo przedłużony wyłącznie przez sąd ze względu na wyjątkowe okoliczności, czyli takie, które będą uzasadniać utrzymywanie dalszego obowiązku alimentacyjnego ex małżonka po upływie wspomnianego okresu.

Gdy chodzi o podział mienia małżonków w przypadku rozwodu bez orzekania, kto odpowiada za rozkład pożycia małżeńskiego, odbywa się to w odrębnym postępowaniu przed sądem.

Najczęściej organ ten uznaje, że małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym, a skutkiem tego jest orzeczenie jego równego podziału. Rozwód na zgodne żądanie małżonków oznacza więc brak wpływu na to, ile dostanie każda strona w przeciwieństwie do np. postępowania, które ma na celu wskazanie winy jednej ze stron.

Jak długo czeka się na rozwód za porozumieniem stron?

Osobom ubiegającym się o orzeczenie rozwodu zazwyczaj zależy na jak najszybszym sfinalizowaniu całej sprawy. Wydanie wyroku rozwodowego przy rozstaniach za porozumieniem stron zazwyczaj następuje wcześniej niż w przypadku ustalania, który małżonek jest odpowiedzialny za rozpad małżeństwa. Mimo to trzeba wziąć pod uwagę konieczność odczekania pewnego czasu do formalnego zakończenia związku. Zazwyczaj od chwili złożenia pozwu do pierwszej rozprawy mijają trzy miesiące. Wiele zależy jednak od sądu, do którego wpłynął wniosek o wszczęcie sprawy rozwodowej.

Na tempo przebiegu postępowania oddziałuje także fakt wcześniejszego ustalenia przez strony najważniejszych spornych kwestii. Dotyczy to w szczególności podziału majątku wspólnego, określenia zasad sprawowania opieki nad małoletnimi dziećmi przez jednego z rodziców przy jednoczesnym zabezpieczeniu kontaktów drugiego małżonka z potomstwem, a także określenia wysokości alimentów na podopiecznych. Dojście do porozumienia we wspomnianych sprawach jeszcze przed rozpoczęciem przewodu sądowego zwiększa szanse stron na uzyskanie orzeczenia o rozwodzie na pierwszej rozprawie.

Koszty rozwodu bez orzekania o winie

Przy rozstaniach za porozumieniem stron sąd rezygnuje z przypisywania winy za rozpad związku. W praktyce oznacza to, że sprawa rozwodowa nie kończy się wskazaniem strony wygrywającej i przegrywającej proces. W tej sytuacji sądowe koszty zostają rozdzielone po połowie pomiędzy małżonków. Honorarium adwokata zarówno jedna, jak i druga osoba musi opłacić na własną rękę. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika zależy od wielu czynników, m.in. od czasu trwania postępowania oraz rzeczywistego wkładu obrońcy w przyczynienie się do wydania przez sąd określonego wyroku. Przy określaniu kwoty zapłaty bierze się też pod uwagę zakres świadczonej przez prawnika pomocy np. w aspekcie ustalania wysokości alimentów albo udziału klienta w majątku wspólnym małżonków.

Sprawdź również
Sprawy sądowe

Sprawy sądowe

Co do zasady, sprawa sądowa może toczyć się bez udziału odpowiednio wykwalifikowanego adwokata albo radcy prawnego. Każdy obywatel ma zagwarantowany konstytucyjnie dostęp do sądu.(...)