Auto zastępcze: Oferta najmu auta zastępczego od Towarzystwa Ubezpieczeń

12 września, 2017

„Kilka artykułów” temu poświęciłam swój wpis problematyce „oferty” kierowanej do poszkodowanych przez Towarzystwa Ubezpieczeń, które podczas zgłaszania szkody deklarują gotowość zorganizowania poszkodowanemu najmu auta zastępczego, ze stawką dobową nieprzekraczającą wskazanej przez nich kwoty. W toku postępowań sądowych, które prowadziłam w ciągu ostatnich dwóch lat był to najczęściej przewijający się argument mający przemawiać za oddaleniem powództwa moich klientów, a hasło minimalizacja szkody śniło mi się po nocach. Mimo, iż wypracowałam argumentację, która skutecznie obalała powyższe wywody, pośród kilkudziesięciu wyroków zdarzyły mi się „perełki” w pierwszych instancjach, gdzie Sąd podzielał zdanie pozwanego.

Z taką perełką przyszło mi się zmierzyć wczoraj. Szukając dalszej argumentacji forsującej moje stanowisko natknęłam się na bardzo ważną i bardzo świeżą uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2017 roku (III CZP 20/17), której teza brzmi: „Wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego, przekraczające koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu są objęte odpowiedzialnością z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione.”.

Poszkodowany powinien mieć prawo odmowy przyjęcia oferowanego przez ubezpieczyciela pojazdu zastępczego z wybranej przez niego wypożyczalni. Refundacji zaś będą podlegać wydatki na najem, o ile stawka najmu pojazdu zastępczego uzgodniona przez poszkodowanego z innym zakładem oferującym pojazdy zastępcze mieścić się będzie w obrębie cen występujących na rynku lokalnym, co w niniejszej sprawie ma miejsce.  Zaakcentować trzeba, że poszkodowany może mieć na uwadze jakość świadczonej usługi, dostępność danego rodzaju pojazdu, miejsce zwrotu pojazdu, zaufanie do danego podmiotu czy też zwyczajnie jego renomę. W przedstawionej konfiguracji nie można a priori wykluczać możliwości wyboru przez poszkodowanego innej wypożyczalni. W ten bowiem sposób poszkodowany byłby de facto związany ofertą ubezpieczyciela sprawcy szkody, który zawierając umowy z określonymi podmiotami kieruje się swoim kryteriami, w tym właśnie wyłącznie ceną. Skądinąd taka sytuacja mogłaby prowadzić do swoistego ograniczenia swobody prowadzenia działalności gospodarczej i zasad konkurencji, skoro poszkodowany mógłby korzystać jedynie z oferty przedsiębiorców, którzy mają podpisane umowy z określonym ubezpieczycielem.

Niezależnie od powyższego, zwrócić uwagę należy na związane z tym problemy praktyczne dla osoby poszkodowanej. Poszkodowanemu bowiem trudno byłoby ustalić czy warunki oferowane przez ubezpieczyciela są tak samo korzystne w zestawieniu z ofertą dostępną na rynku. Przede wszystkim poszkodowany może mieć problemy ze zidentyfikowaniem tożsamości klasy pojazdu wynajmowanego z pojazdem uszkodzonym. Notabene poszkodowanemu trudno byłoby ustalić i porównać czy stawki oferowane przez poszczególne wypożyczalnie są stawkami pozostającymi w dopuszczalnych granicach rynku lokalnego. Dopiero zestawienie warunków wszystkich ofert rynkowych pozwalałoby na stwierdzenie czy stosowana przez daną wypożyczalnię cena rzeczywiście jest zawyżona w stosunku do innych cen rynkowych. Ponadto ta problematyka wymaga z reguły wiadomości specjalnych, zatem dowodu z opinii biegłego.

Zasadne jest dopuszczenie wyboru przez poszkodowanego wypożyczalni, mimo propozycji skierowanej uprzednio przez ubezpieczyciela sprawcy szkody. Przeciwne zapatrywanie prowadziłoby do istotnego pogorszenia sytuacji poszkodowanego posiadacza pojazdu, który musiałby się ograniczyć do wypożyczalni oferowanych przez ubezpieczyciela sprawcy szkody lub na warunkach przez niego wskazanych.

Poszkodowanemu powinien zatem przysługiwać zwrot faktycznie poniesionych wydatków na najem pojazdu zastępczego, o ile stawka zaakceptowana przez poszkodowanego mieściłaby się w ramach stawek występujących na danym rynku lokalnym, a odmowa skorzystania przez poszkodowanego z oferty ubezpieczyciela nie stanowiłaby nadużycia prawa.

autor: Paulina Stańczak-Wypych – adwokat

Pozostałe wpisy

Noriet z Sądu: Panie Listonoszu, ja dzisiaj nie odbieram

Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie w przeważającej części w dniach 21 sierpnia 2019 r. i 7 listopada 2019 r., wprowadziła istotne zmiany dotyczące doręczania przesyłek sądowych zawierających w szczególności pierwsze pismo w sprawie, jakim zazwyczaj jest pozew lub wniosek. I chociaż zdecydowanie [...]
2 września, 2021
czytaj więcej

Obligacje: Co mogło pójść nie tak?

I żyli razem długo i szczęśliwie. Tak powinna kończyć się każda inwestycja. Niestety – nie zawsze tak jest. Jak coś się dzieje nietak, to żyli długo – owszem, ale niekoniecznie szczęśliwie.  Spokojniej jednak przyjmuje się pewne scenariusze, będąc uprzednio świadomym ich ewentualnego wystąpienia, niż budzi się z ręką w nocniku. Dzisiaj subiektywny przegląd ewentualnych [...]
1 września, 2021
czytaj więcej

Obligacje: Rozwód emitenta obligacji z administratorem zabezpieczeń

To nie pierwszy mój raz kiedy zagadki prawa kapitałowego próbuję rozwiązywać i tłumaczyć poprzez porównania z sytuacjami życiowymi. Dzisiaj idąc znowu w kwestie rodzinne, a nawet prawnorodzinne chciałabym porównać cały proces emisji obligacji korporacyjnych z zabezpieczeniem, z punktu widzenia relacji administratora zabezpieczeń i emitenta takich obligacji, do instytucji małżeństwa. [...]
3 sierpnia, 2021
czytaj więcej

Noriet Rodzinnie: Rozwód bez zgody współmałżonka

Ostatnimi czasy obserwujemy w kancelarii wzmożoną ilość spraw rozwodowych, w których pozwany małżonek nie wyraża zgody na rozwód. Przyczyny wymieniane przez blokujących rozwód małżonków naszych klientów wyczerpują chyba pełne ich spektrum: raz mowa o względach religijnych, raz o dozgonnej miłości do małżonka pozywającego, a ostatnio zdarzyło nam się nawet spotkać ze stanowiskiem: [...]
30 czerwca, 2021
czytaj więcej