Auto zastępcze – oferta najmu auta zastępczego od Towarzystwa Ubezpieczeń

12 Wrzesień, 2017

„Kilka artykułów” temu poświęciłam swój wpis problematyce „oferty” kierowanej do poszkodowanych przez Towarzystwa Ubezpieczeń, które podczas zgłaszania szkody deklarują gotowość zorganizowania poszkodowanemu najmu auta zastępczego, ze stawką dobową nieprzekraczającą wskazanej przez nich kwoty. W toku postępowań sądowych, które prowadziłam w ciągu ostatnich dwóch lat był to najczęściej przewijający się argument mający przemawiać za oddaleniem powództwa moich klientów, a hasło minimalizacja szkody śniło mi się po nocach. Mimo, iż wypracowałam argumentację, która skutecznie obalała powyższe wywody, pośród kilkudziesięciu wyroków zdarzyły mi się „perełki” w pierwszych instancjach, gdzie Sąd podzielał zdanie pozwanego.

Z taką perełką przyszło mi się zmierzyć wczoraj. Szukając dalszej argumentacji forsującej moje stanowisko natknęłam się na bardzo ważną i bardzo świeżą uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2017 roku (III CZP 20/17), której teza brzmi: „Wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego, przekraczające koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu są objęte odpowiedzialnością z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione.”.

Poszkodowany powinien mieć prawo odmowy przyjęcia oferowanego przez ubezpieczyciela pojazdu zastępczego z wybranej przez niego wypożyczalni. Refundacji zaś będą podlegać wydatki na najem, o ile stawka najmu pojazdu zastępczego uzgodniona przez poszkodowanego z innym zakładem oferującym pojazdy zastępcze mieścić się będzie w obrębie cen występujących na rynku lokalnym, co w niniejszej sprawie ma miejsce.  Zaakcentować trzeba, że poszkodowany może mieć na uwadze jakość świadczonej usługi, dostępność danego rodzaju pojazdu, miejsce zwrotu pojazdu, zaufanie do danego podmiotu czy też zwyczajnie jego renomę. W przedstawionej konfiguracji nie można a priori wykluczać możliwości wyboru przez poszkodowanego innej wypożyczalni. W ten bowiem sposób poszkodowany byłby de facto związany ofertą ubezpieczyciela sprawcy szkody, który zawierając umowy z określonymi podmiotami kieruje się swoim kryteriami, w tym właśnie wyłącznie ceną. Skądinąd taka sytuacja mogłaby prowadzić do swoistego ograniczenia swobody prowadzenia działalności gospodarczej i zasad konkurencji, skoro poszkodowany mógłby korzystać jedynie z oferty przedsiębiorców, którzy mają podpisane umowy z określonym ubezpieczycielem.

Niezależnie od powyższego, zwrócić uwagę należy na związane z tym problemy praktyczne dla osoby poszkodowanej. Poszkodowanemu bowiem trudno byłoby ustalić czy warunki oferowane przez ubezpieczyciela są tak samo korzystne w zestawieniu z ofertą dostępną na rynku. Przede wszystkim poszkodowany może mieć problemy ze zidentyfikowaniem tożsamości klasy pojazdu wynajmowanego z pojazdem uszkodzonym. Notabene poszkodowanemu trudno byłoby ustalić i porównać czy stawki oferowane przez poszczególne wypożyczalnie są stawkami pozostającymi w dopuszczalnych granicach rynku lokalnego. Dopiero zestawienie warunków wszystkich ofert rynkowych pozwalałoby na stwierdzenie czy stosowana przez daną wypożyczalnię cena rzeczywiście jest zawyżona w stosunku do innych cen rynkowych. Ponadto ta problematyka wymaga z reguły wiadomości specjalnych, zatem dowodu z opinii biegłego.

Zasadne jest dopuszczenie wyboru przez poszkodowanego wypożyczalni, mimo propozycji skierowanej uprzednio przez ubezpieczyciela sprawcy szkody. Przeciwne zapatrywanie prowadziłoby do istotnego pogorszenia sytuacji poszkodowanego posiadacza pojazdu, który musiałby się ograniczyć do wypożyczalni oferowanych przez ubezpieczyciela sprawcy szkody lub na warunkach przez niego wskazanych.

Poszkodowanemu powinien zatem przysługiwać zwrot faktycznie poniesionych wydatków na najem pojazdu zastępczego, o ile stawka zaakceptowana przez poszkodowanego mieściłaby się w ramach stawek występujących na danym rynku lokalnym, a odmowa skorzystania przez poszkodowanego z oferty ubezpieczyciela nie stanowiłaby nadużycia prawa.

autor: Paulina Stańczak-Wypych – adwokat

Pozostałe wpisy

Noriet IT – Teoretycznie nie sądzimy dwa razy o to samo, czyli proces w branży IT.

Opisując polskie postępowanie sądowe przy pomocy gatunków filmowych, nie sposób nie stwierdzić, że odzwierciedla je najpewniej każdy możliwy: od horroru aż po komedię. Nie inaczej sprawa przedstawiła się w historii jednego z naszych klientów, swoją drogą wiodącego podmiotu w branży IT. Tłem do całej historii było zlecenie, polegające na przygotowaniu produktu z kategorii tzw. nowych [...]
10 Marzec, 2021
czytaj więcej

Noriet reaguje: Co nowego w procedurze cywilnej ustawodawca nam szykuje?

Jeszcze nie opadł kurz po przeprowadzonej półtora roku temu (a konkretnie z dniem 7 listopada 2019 r.) generalnej reformie procedury cywilnej, która wywróciła niemalże do góry nogami dotychczasowe zasady rządzące prowadzeniem sporu zgodnie z przepisami procedury cywilnej, a tymczasem ustawodawca szykuje nam nowe regulacje w związku z trwającą wciąż (niestety, ku naszemu ubolewaniu) [...]
15 Luty, 2021
czytaj więcej

Obligacje: Obowiązki Administratora Zabezpieczeń po upływie terminu na wykup obligacji

Praca administratora zabezpieczeń dzieli się w mojej ocenie na trzy etapy: do ustanowienia zabezpieczenia, w toku życia obligacji, po upływie terminu na wykup obligacji. Każdy z tych etapów rządzi się różnymi prawami i dzisiaj spróbuję Państwu przybliżyć czym te trzy etapy się od siebie różnią. Większość obligacji emitowana jest jako obligacje niezabezpieczone. Oznacza to, że w [...]
2 Luty, 2021
czytaj więcej

Noriet reaguje: otwieraMY się, na gruncie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu

Nie wszystko da się zrobić zdalnie, tak jak nie wszystko da się zrobić na wynos. O ile ok jest zamówić do domu pizzę, sushi albo burgera, to już nieco gorzej wypada na tym tle raczenie się jedzeniem stricte restauracyjnym. Nie po to bowiem płacicie stosunkowo wysokie kwoty za obiad, żeby jeść go w papierowym pojemniku. Trudno również wyobrazić sobie realizowanie usługi hotelowej [...]
26 Styczeń, 2021
czytaj więcej