Kancelaria Adwokacka Noriet » Auto zastępcze: Stawki czynszu najmu – zawyżone, średnie, rynkowe?

Auto zastępcze: Stawki czynszu najmu – zawyżone, średnie, rynkowe?

19 kwietnia, 2017

steering-wheel-801994_1920W toku likwidacji szkody zastaniemy ze strony Towarzystw Ubezpieczeń szereg wymówek na podstawie, których postanowią obniżyć należne nam odszkodowanie. Z ich bardzo szerokiego wachlarza, prym wiedzie zawyżona zdaniem Ubezpieczycieli stawka najmu.  W mojej ocenie okoliczność, czy jest to stawka przeciętna, wyższa czy niższa niż stawki stosowane przez inne podmioty zajmujące się tego typu działalnością, pozostaje bez znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Podkreślenia wymaga fakt, że w sprawach gdzie poszkodowani korzystają z najmu aut zastępczych usługą, na którą co do zasady się decydują jest najem bezgotówkowy. Rynkiem właściwym, w ramach którego powinna zatem zostać dokonana analiza występujących nań cen jest lokalny rynek usług najmu bezgotówkowego pojazdów zastępczych.

Dla poszkodowanego nie bez znaczenia jest wybór między najmem gotówkowym i bezgotówkowym. Nie jest to tylko sprawa korzyści i wygody, ale przede wszystkim bezpieczeństwa. Korzystając z usługi najmu bezgotówkowego poszkodowany przenosi ryzyko nieuzyskania refundacji kosztów najmu pojazdu zastępczego na wypożyczalnię. Należy uznać, że jest to zasadnicza korzyść dla poszkodowanego, szczególnie gdy wziąć pod uwagę praktykę ubezpieczycieli odnoszącą się do refundacji kosztów najmu pojazdów zastępczych. W zdecydowanej części przypadków należy przyjąć, że poszkodowany, obciążony ryzykiem zapłaty za najem pojazdu zastępczego (przy braku refundacji jego kosztów przez ubezpieczyciela) nie zdecydowałby się na skorzystanie z takiej usługi. Obawy poszkodowanych, które wpłynęłyby prawdopodobnie na podjęcie takiej decyzji, nie byłyby obawami bezpodstawnymi. Do praktyki działania ubezpieczycieli należy bowiem kwestionowanie czy to cen (jak ma to miejsce w niniejszej sprawie), czy to okresu najmu pojazdu zastępczego i w konsekwencji wypłacanie odszkodowań, które nie refundują kosztów najmu w całości. Ze względu na znaczne koszty usługi najmu pojazdu zastępczego (zarówno w formie bezgotówkowej jak i gotówkowej), przeciętnie sytuowana osoba, racjonalnie i odpowiedzialnie dysponująca środkami, które posiada, nie zdecyduje się na najem pojazdu zastępczego dopóki, dopóty nie będzie miała gwarancji refundacji jej kosztów. Ze względu na uciążliwą praktykę ubezpieczycieli, o której wspomniałam powyżej, na sprawnie działającym rynku pojawiły się usługi, które łagodzą wynikające stąd dla poszkodowanych niedogodności. Z taką usługą mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.

Należy jednocześnie podkreślić, że fakt, iż poszkodowany nie zdecydowałby się na najem gotówkowy pojazdu (pomijając kwestię praktycznej niemożliwości udowodnienia tego w konkretnej sprawie), nie zmienia nic w kwestii rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Ze względu właśnie na znaczne, przewyższające możliwości pojedynczego ubezpieczonego koszty powstałe w wyniku przewidzianego w umowie ubezpieczenia wypadku, zawierane są umowy ubezpieczenia. W ten sposób dochodzi do rozłożenia znacznych kosztów wynikających z wypadku na znaczną grupę ubezpieczonych. Pokrywanie wydatków, których nie byłby w stanie ponieść ubezpieczony sam, należy więc do istoty działalności towarzystw ubezpieczeniowych.

 Czy stawki na usługi najmu bezgotówkowego są wyższe od standardowego najmu pojazdu? Owszem – są. Składa się na to szereg czynników. Należy wziąć pod uwagę przede wszystkim długi okres oczekiwania na zapłatę, który uzasadnia stosowanie przez wypożyczalnie wyższych stawek. Zauważyć jednocześnie należy, że ceny (w tym czynsze), są kształtowane na rynku w wyniku gry praw popytu i podaży. W związku ze stosunkowo niewielką liczbą wypożyczalni oferujących usługę najmu bezgotówkowego, podaż jest mniejsza, co oznacza wyższą cenę. Dodać warto również wynikające z tego osłabienie konkurencji na tym rynku. Ze względu natomiast na atrakcyjność usług najmu bezgotówkowego dla konsumentów (brak konieczności zapłaty za usługę z własnych środków), popyt na nie jest większy (w porównaniu z najmem „standardowym”), co oznacza wyższą cenę. Czynsz standardowego najmu w porównaniu do najmu bezgotówkowego zawsze będzie zdecydowanie wyższy ze względu na znaczne opóźnienie w zapłacie za usługę przez ubezpieczyciela oraz brak pewności odzytskania całej należnej kwoty. Innymi słowy jest to cena ryzyka i zamrożenia kapitału obrotowego. Niewątpliwie sa to ceny rynkowe, lecz jest to rynek najmu bezgotówkowego.

Obowiązujące prawo (art. 354 § 2 kc, art. 826 kc), jak również orzecznictwo (wyrok z dnia 25.04.2002r., I CKN 1466/99, OSNC 2003, Nr 5, poz. 64) i wyznaczony przez nie standard staranności wierzyciela (ubezpieczonego w stosunku ubezpieczenia) wskazuje jedynie obowiązek wyboru oferty spośród takich, których stawka czynszu nie przekracza rażąco cen rynkowych (oferowanych na rynku lokalnym).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego, jak i w doktrynie prawa cywilnego dobrze ugruntowany jest pogląd, iż odszkodowanie przysługujące od ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej pojazdu mechanicznego obejmuje ekonomicznie uzasadnione koszty likwidacji szkody, ustalone według cen występujących na lokalnym rynku. Przy czym kosztami „ekonomicznie uzasadnionymi” są koszty ustalone według cen, którymi posługuje się wybrany przez poszkodowanego warsztat. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że ceny te odbiegają (są wyższe) od cen przeciętnych dla określonej kategorii usług naprawczych na rynku (uchwała Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2003 r., III CZP 32/03, OSNC 2004, Nr 4, poz. 51). Poszkodowany nie ma, bowiem obowiązku poszukiwania sprzedawcy oferującego najtańsze usługi (wyrok Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2002 r.. I CKN 1466/99, OSNC 2003, nr 5 poz. 64; Z. Banaszczyk [w:] Kodeks cywilny. Tom I. Komentarz do artykułów 1-44911, pod red. K. Pietrzykowskiego, Warszawa 2005, s. 918). Orzeczenia powyższe dotyczą kosztów naprawy pojazdu, niemniej należy je również odnieść do cen stosowanych przez wypożyczalnie samochodów zastępczych, dlatego w mojej ocenie narzucanie przez Towarzystwa Ubezpieczeń maksymalnej akceptowalnej stawki za najem pojazdów należy uznać za nadużycie.

autor: Paulina Stańczak-Wypych – adwokat

Kontakt

Zadzwoń do nas!

Napisz do nas!

Pozostałe wpisy

Noriet radzi: Zniesienie współwłasności nieruchomości zabudowanej

Dzisiaj poruszymy problem zniesienia współwłasności nieruchomości uregulowany przez ustawodawcę w przepisach kodeksu cywilnego, w kontekście budynku stanowiącego, w ramach zasady superficies solo cedit, część składową nieruchomości gruntowej. Żądanie zniesienia współwłasności jest jednym z podstawowych uprawnień współwłaścicieli. Oczywiste jest bowiem, iż współwłasność ze swej istoty [...]
10 października, 2022
czytaj więcej

Noriet z Sądu: Czasem lepsza ugoda niż pozew od powoda, czyli jak nasz klient wygrał w sądzie 15 razy więcej niż żądał

Dawno, dawno temu żył sobie Pan Farmer. Pan Farmer jak to farmer farmę miał (ija ija joł). A na tej farmie porzeczki miał (ija ija joł). Niestety na skutek niezbyt rozważnych działań sąsiada (także rolnika), uprawa Pana Farmera pożegnała się z tym światem. Pan Farmer zwrócił się więc do jednego z największych ubezpieczycieli w tym kraju o naprawienie jego szkody z OC nierozważnego [...]
21 września, 2022
czytaj więcej

Transakcje handlowe i ich wpływ na zabezpieczenie sądowe

Udzielenie przez Sąd zabezpieczenia roszczenia pieniężnego na czas toczącego się postępowania sądowego stanowi jeden ze sposobów zagwarantowania możliwości realizacji roszczenia po ewentualnym uzyskaniu wyroku zasądzającego świadczenie (oczywiście pod warunkiem, że mamy majątek pozwanego, na którym możemy takie zabezpieczenie ustanowić). Pierwszym krokiem do jego uzyskania jest [...]
30 sierpnia, 2022
czytaj więcej

Uniknięcie odpowiedzialności poprzez powierzenie sprawy profesjonaliście – czy zawsze działa i czym (nie) jest to powierzenie?

Masa spraw, które prowadziliśmy oraz prowadzimy tyczy się wszelkiego rodzaju wypadków, które każdego dnia dzieją się na drogach, chodnikach itd. Mamy za sobą również inne mniej typowe i oczywiste miejsca, które stanowiły źródło szkód i cierpień, takie jak np. centrum handlowe. W dzisiejszym artykule chcielibyśmy przybliżyć Państwu historię, która w tym roku [...]
22 lipca, 2022
czytaj więcej